Adil düzende dini-ahlaki yapılanma

1 - Bugünkü batıl ve zalim düzenler "barışma ve uzlaşma" yerine "çatışma ve boğuşma" temeli üzerine bina edilmiştir.

2 - Bu nedenle Devletin genel karmaşık yapısı içerisinde ahlaki, siyasi, ilmi ve iktisadi sistemlerin yetki ve sorumluluk sınırları belirtilmemiştir.

Genellikle dini kurumlar siyasi ve ekonomik sultaların emrinde ve güdümündedir.

3 - Mevcut düzenler "iyi ve verimli insan" yerine kendisine köle olacak tipler yetiştirmektedir.

4 - Hem düzeni yürütenler yeterli ahlaki ve dini terbiyeyi görmemiştir, hem de kasıtlı olarak nefsine esir ve manevi değerlerden yoksun insanlar üretilmektedir.

5 - Ateizm (dinsizlik) ve pozitivizm (Bilimi ve teknolojiyi tanrılaştırmak) düşüncesi yerleştirilmiştir.

6-Batı medeniyeti ve bilim, kiliseden gördüğü haksızlık ve yanlışlıkları bahane ederek bütün dinlere ve dini değerlere önyargılı bakar hale gelmiştir

7-Müslümanlar da dahil bir takım din adamları ise maalesef ilmi gelişmelere yabancı, hatta düşman pozisyonuna itilmiştir.

8-Pek çok ülkede din tamamen toplum hayatından dışlanmış, yasaklanmış ve bir nevi izole edilmiştir.

9-İbadethaneler boşaltılmış terk edilmiş çılgınca eğlence yerleri ve fuhuş merkezleri "materyalizmin mescitleri" haline getirilmiştir.

10-Materyalist rejimler maalesef manevi kalkınma planları hazırlamamış, hatta kendisi yapmadığı gibi halkın özel gayretleriyle oluşturdukları kurs ve yurt hizmetlerini engellemeye kalkışmış ve bu konuda korkunç zulüm örnekleri sergilemiştir.

11-Devlet manevi ve ahlaki kalkınmayı sağlayacak ve dini ihtiyaçları karşılayacak hizmet sahasını boş bırakınca, bu sefer bir sürü din istismarcısı türemiş ve her biri kendi çıkarları doğrultusunda yeni dinler icat etmiş ve toplum tam bir kaosa sürüklenmiştir.

12-Neticede materyalist (maddeci ve menfaatçi) beleşçi, bencil insanlar çoğalmış, insanlar biri birlerinden uzaklaşmış, aile ve akrabalık bağları ve komşuluk ilişkileri bozulmuş hatta bitmiştir.

13-Bu mutsuz, umutsuz, huysuz ve huzursuz insanlar, manevi boşluklarını doldurmak üzere bu sefer içki, kumar, uyuşturucu ve fuhuş yollarına sapmış, bu kötülükler giderek yaygınlaşmış ve meşrulaşmış ve hatta bol ve bedava gelir getiren korkunç sektörler haline getirilmiştir.

14- Bütün bunların sonucu, intiharlar, ahlaki bunalımlar, batıl inançlar ve AİDS gibi çirkin ve korkunç hastalıklar çoğalmış ve hayatı insanlığa zehir etmiştir.

1 - Dini - ahlaki düzen diğer (İlmi, İktisadi ve Siyasi) düzenlerle uyum içinde çalışacak ama onların emrinde ve güdümünde değil bağımsız olacak, hem de etkisi ve yetkisi kadar sorumluluğu da bulunacaktır.

2-Asıl amaç, iyiyi, doğruyu ve güzeli göstermek olacaktır.

3 - Zorlama yerine sevdirme ve inandırma yöntemini esas alacaktır.

4 - Önemli bir fonksiyonu da değişik din, mezhep ve cemaatleri bir arada ve barış içinde yaşatmak ve toplumda karşılıklı saygı - sevgi ve hoşgörüyü yaygınlaştırmaktır.

5 - Din ve vicdan hürriyetinin korunmasına ve bu konuda saldırıya uğrayanların savunulmasına çalışacaktır.

6 - Genel Düzenin aktif bir unsuru olarak murakabe (müfettişlik), tezkiye (mensuplarına iyi hal belgesi vermek), bilirkişilik, tahkikat (tarafsız ve adil soruşturma), sağlığın korunması, sosyal güvenlik ve dayanışmanın sağlanması ve genel ahlakın korunması konularında hem yetkili ve hem de sorumlu olarak görev yapacaktır.

7 - Dini eğitim ve öğretim çalışmalarını ve halkın bu konudaki ihtiyaçlarını karşılayacaktır.

1 - Her konuda Hakkı üstün tutma, hakka bağlı ve saygılı olma düşüncesi taşıyan

2 - Her türlü zulüm ve ahlaksızlığa karşı meşru metotlarla mücadele ruhu ve cihad gayreti içinde olan.

3 - Menfaatçi ve materyalist değil maneviyatçı ve ahlaki değerlere sahip ve seviyeli bulunan

4 - İçki, uyuşturucu, kumar ve fuhuş gibi kötü alışkanlık ve ahlaksızlıklardan uzak duran.

5 - Dini bilgi ve becerileri yeterli ve tutarlı olan.

6 - Gönül huzurunu ve gerçek mutluluğu yakalayan insanlar yetiştirmek.

1 - Fert - cemiyet ve devlet arasındaki irtibat ve intizamı sağlamak ve sağlamlaştırmak.

2 - Vatandaşların dini sorunlarını ve sıkıntılarını çözüme bağlamak ve sorularını cevaplandırmak.

3 - Denetleme (murakabe - müfettişlik) görevini yapmak.

Adil Düzen'de müfettişlik-murakabe görevi dini - ahlaki kurumlara verilecek ve bağımsız hareket edecektir.

Şimdiki sistemde müfettişler bakanların veya genel müdürlerin emrindedir ve tabiatıyla onların güdümündedir. Yani saf vicdani kanaatleri ile hareket edecek kadar bağımsız değildir. Ve bu durum haliyle adaleti gölgelemektedir.

4 - Tezkiye: Kurulacak Adil Düzen'de manevi merkezler ve meşrepler gibi ahlaki kuruluşların ve farklı dini cemaatlerin bir manevi şirket ortaklığı şeklinde düzenlenmesine-ki Bediüzzaman Said Nursi Hazretleri böylesi cemaatlere "Şirket-i maneviye" tabir etmektedir ve kendi mensuplarına ticari, siyasi ve sosyal münasebetlerinde hem "bu mensubumuz emindir, itimat edilebilir, kendisine kefiliz" şeklinde tezkiye ve teminat beratı veren, hem de onların yolsuzluk ve zararlarını tazmin ve telafi eden yetkili ve sorumlu kurumlar olmasına dikkat edilecektir.

Bu durumun temel eserlerimizde bir karşılığı var mıdır?

Önce "Efendim, bu tür bir düzenlemenin temel kaynaklarımızda veya tarihi uygulamalarda aynen örneği var mıdır?" şeklindeki itirazlar yersizdir. Zira bizim kaynaklarımız, birçok mesele ve kurumun "genel ve temel esaslarını" belirtir. Onların uygulanma şeklini ise değişen ve gelişen şartlara ve hayat standartlarına uygun içtihatlara bırakır. Bilindiği gibi tarikat ve mezhepler bile sonradan düzenlenmiş ve disiplinize edilmiştir.

Şartların ve ihtiyaçların zorlanmasıyla ortaya çıkan, ilmi araştırmalar ve ictihadi kararlarla oluşan bu tür yeni teklif ve tasarılara "Bunun aynısı kaynaklarımızda var mıdır?" diye karşı çıkılmaz... Bu uygulamaya izin veren ve işaret eden deliller sorulur... Veya bu tür uygulamayı yasaklayan ve haram kılan deliller ortaya konulur.

Örneğin; Kaynaklarımızda banka yoktur ama faizi yasaklayan ve borç (kredi) alıp vermeyi ayarlayan hükümler vardır. Belki fabrika yoktur, ama işçi - işveren münasebetlerini, üretim ve tüketim dengesini düzenleyen esaslar vardır. Bunun gibi ağır sanayi, Harp sanayi yoktur ama bunlara işaret ve teşvik eden emirler vardır.

İslam'da inanç ve ibadet esasları ve şekilleri kesin ve kamil olarak gösterildiğinden daha çok ticaret, siyaset, sanat, iktisat ve sosyal hayatı içine alan "muamelat" konuları değişmeye ve gelişmeye müsait olduğu için; haliyle bu konularda yeni içtihatlara, yeni kurum ve kurallara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu durum bizlere, her asırda geçerli ve yeterli, yeni düzenlemeler yapma imkanı da kazandırmaktadır.

Bu nedenle tarikat, meşrep, mektep ve mezhep, vakıf, dernek ve parti gibi ilmi, ahlaki, siyasi ve sosyal müesseseler de isim ve şekil olarak kaynaklarımızda yer almaz. Ancak bunlarla ilgili temel esaslar ve hükümler mutlaka mevcuttur.

İşte Adil Düzen'de öngörülen vekâlet ve kefalet kurumu da ilmi bir yapılanma olup kimlere, niçin ve nasıl vekil ve kefil olunacağının şartları kaynaklarımızda zaten vardır. Bunun gibi iptidai bir pasaport sistemi sayabileceğimiz "eman verme" veya "emanına alma" uygulaması cahiliye döneminden sonra Ashab-ı Kiram tarafından da uygulanmış, bizzat Efendimizin fiili ve kavli sünnetleriyle harpte ve sulhta kimlere ve nasıl eman verilebileceği öğretilmiştir... Şöyle ki:

Dışarıdan gelen bir yabancı, o bölgede rahatça ve serbestçe ticaret ve seyahat yapabilmek için, kendisini yakinen tanıyan bir kabile reisinin emanına girerdi. Bu durum "filan kişinin hak ve hürriyetlerini koruyacağımızı, hırsızlık ve cinayet gibi zararlarına da kefil olacağımızı ilan ediyoruz" demekti... Böylece çevresinde itimat sağlayamayan, emanına girecek tanıdık kimseler bulamayanlar ortada kalırdı.

Hatta İslam fıkhında, cinayet işleyen kimselerin ödemesi gereken diyeti (tazminatı) verecek gücü yoksa bu miktarın mensup olduğu kabilesi ve aşireti arasından toplanması esas alınmıştır. Ta ki her kabile kendi mensuplarını imanlı, ahlaklı ve vicdanlı kişiler olarak yetiştirmeye, kötüleri ve katilleri bünyesinde barındırmamaya dikkat ve gayret etsin.

Bugün kabileler ve aşiretler yerine, tarikatlar ve meşrepler veya farklı dinden cemaatler bulunmaktadır. Geçmişte aşiretlerin yaptığı teminat verme ve tazminat ödeme işlevini şimdi Adil Düzende ahlaki ve dini oluşumlara yüklemenin hukuka uygun olacağı anlaşılmış olmalıdır.



Efendimizin "İstişare edilen emin olmalıdır" hadisi de, kişiler hakkında sorulduğu zaman "Bu kimse ehil ve emindir" diyen şahıs veya kuruluşların "güvence verebilecek ve sorumluluk yüklenecek şartlara ve sıfatlara haiz bir resmiyet taşımalıdır" manasına da işaret edilmektedir.

"Ülke çapında yaygın bir manevi hizmet veya meşrep, bütün bağlılarını veya mensuplarını nasıl tanıyabilir ki, onun hakkında teminat verebilsin?" diye soranlara ise cevabımız şudur

5 - Tahkikat (soruşturma), Ekspertiz (malların kalite kontrolü ve ihtilafların çözümü), sağlığın korunması, sosyal güvenlik ve dayanışmanın sağlanması hizmetlerine resmen ve fiilen katılmak ve ilgili makamlara geçerli ve güvenilir raporlar hazırlamak ta ahlaki kurumların görevleri arasında olacaktır.

1 - Dini hizmet kuruluşları

2 - Dini eğitim ve öğretim kuruluşları

3 - Ekspertiz (Malların kalite kontrolü) kuruluşları

4 - Tahkikat (soruşturma) kuruluşları

5 - Sağlık hizmetleri kuruluşları

6 - Sosyal dayanışma ve yardımlaşma kuruluşları

7 - Ahlaki dayanışma, tebliğ, terbiye ve davet kuruluşları

8 - Emri bil maruf nehyi anil münker, (Hakkı ve ahlakı koruma ve üstün tutma, iyilikleri yürütme, kötülükleri önlemeye çalışma) teşkilatları

9 - Hakka davet ve hayra hizmet kuruluşları ve hayır vakıfları olacaktır.

1 - Kuvvetler ayrılığı esasına sadık kalınacak, bugünkü yasama, yürütme ve yargı yanında 4. Güç olarak "Denetleme" görevini yürütecek olan Dini-ahlaki kurumlar bağımsız çalışacaktır.

Dini-ahlaki düzen, siyasi, ekonomik ve ilmi düzenlere müdahale etmeyecek, onlar da dini düzene karışmayacaklardır.

2 - Dini grup ve kurumlar, cemaatleri sayısında ve diğer hizmetleri karşılığında genel bütçeden pay alacaklar, ayrıca ortak üye aidatlarından oluşan özel bütçeleri bulunacaktır.

3 - Her türlü meşrep, tarikat veya cemaatin; Bucaklarda orta, illerde yüksek, devlette ise üst seviyeli temsilcileri bulunacak ve oradaki şuraların tabii üyesi sayılacaklardır.

a - Herkesi sabır ve saygıyla dinleme

b - İlmi ve insani tartışma kurallarını öğrenme

c - Şahsi karar verebilme yeteneğini geliştirme

d - Hakkı ve haklıyı savunma gayreti gösterme

a - Sözünde durma ve kimseyi aldatmama

b - Hile ve haksızlık yapmama

c - Çalışkan ve üretken olma

d - İmkan, eleman ve zaman israfından kaçınma

a - Kurallara ve kanunlara uyma

b - Amirlere ve yetkilere itaatli olma

c - Hakem ( Mahkeme) kararlarına rıza

a - Savunma gayreti, Hak ve adaleti koruma ahlakı: (İslamiyet'teki CİHAT gibi)

b - Toplanma ve cemaat olma ahlakı: (NAMAZ gibi)

c - Dayanışma ve ölçülü yaşama ahlakı: (İNFAK gibi)

d - Sağlıklı ve ölçülü yaşama ahlakı: (ORUÇ gibi)

e - Seyahat ve turizm ahlakı (HAC gibi)

1 - Müspet ilme ve aklıselime uygun, yani tabii olması

2 - Uygulanabilir kolaylık ve pratiklikte bulunması (YÜSR)

3 - Tabii ve tarihi gelişme ve değişmelere açık bulunması (İCMA-İÇTİHAT)

4 - Dengeli ve adil olması

5 - İyi - kötü, doğru - yanlış, güzel - çirkin gibi kriterleri ortaya koyması

6 - Zorlama değil, inandırma ve sevindirme esasına dayanması

a - Gerekli ve yeterli dini eğitimden ve ilgili mesleki öğretimden geçmiş,

b - Ahlaki değeri ve dürüstlüğü denenmiş ve belirlenmiş,

c - Ruhuna ahiret düşüncesi ve hesap endişesi yerleşmiş,

d - Makam ve menfaat açısından bir yere bağımlı olmadığından vicdani kanaatiyle hareket edebilen kimselerin teftiş ve denetleme hizmetini yapmaları, elbette daha isabetli ve verimli olacaktır.