Katkı Maddelerin Hayata Katkısı Var mı?

Besin değerini artırıcı olarak: Üretim sırasında bazı gerekli maddeler kaybolmaktadır. Örneğin buğday işlenerek un haline getirilirken yüksek besin değerini taşıyan kısımları atılır; un beyazlatma işleminde kullanılan kimyasallar da besin değerini iyice düşürür. Bu eksileri tamamlamak için kaybolan vitamin ve minerallerin yerine sentetik olanları eklenir.

Raf ömrünü artırmak için: Gıdanın markette veya nakliye sırasında bozulmasını önlemek amacıyla mikrop ve küf önleyiciler katılır. Özellikle yağlı bileşenleri muhafaza etmek için de antioksidanlar eklenir.

Lezzet artırıcı olarak aromatikler: Gıdanın çekiciliğini artırmak görünümünü ve tadını zenginleştirmek amacıyla çeşitli aromalar ve gıda boyaları eklenir.

Asesülfam-K (E950): Yapay tatlandırıcıdır. Uzun yıllar tek yapay tatlandırıcı olarak kullanılmıştır. Yüksek dozda hayvanlarda kansere yol açtığı görülünce, bir süre yasaklandıktan sonra tekrar gazlı içeceklerde kullanılmasına izin verilmiş.

Mavi 1-Mavi 2 (E133): Gıda boyasıdır. İçeceklerde ve şekerlemelerde kullanılır. Özellikle Mavi 2’nin kansere neden olduğunu gösteren deliller bulunmuştur.
Yeşil 3 (E142): 1981′de mesane kanserine yol açtığı ileri sürülmüştür. Şekerlerde kullanılan bir boyadır.
Sarı 6 (E110): İçecekler, sosis, hamur işleri, şekerleme ve jelatinde bulunur; gıda sanayinde en sık kullanılan üçüncü boyadır. Araştırmalarda böbrek ve böbreküstü bezi kanserine yol açtığına dair bulgular bulunmuştur.
Aspartam (Equal, Nutrasweet) (E951): Diyet ürün diye adlandırılan düşük kalorili yiyeceklerde bulunur. Başta çok iyi bir tatlandırıcı olduğu düşünülmesine karşın deney hayvanlarında çeşitli tümörlere ve sinir sistemi problemlerine yol açabildiği görülmüştür.
Butilenmiş hidroksi anisol (BHA) (E320): Antioksidan olarak kahvaltılık gevreklere, cips, sakız ve bitkisel yağlara katılır. Fare ve sıçanlarda kansere yol açabildiği gösterilmiştir.
Siklamat (E952): Yapay tatlandırıcı olarak diyet ürünlere katılır. Kansere neden olduğuna dair bulgular görülünce 1970’de ABD’de yasaklanmıştır.
Olestra: Light cipslerde kullanılır. Barsak sisteminden emilemeyen bir yağ türüdür. Bazı kişilerde ishal karın ağrısı ve şişkinliğe yol açabilir. Uzun süre kullanılırsa yağda çözünen A, D, E, K vitaminlerinin emilmesini engeller.
Hidrojenlenmiş bitkisel yağlar: Hidrojenlenen bitkisel yağlar oda sıcaklığında normalde sıvı iken katı hale dönüşür. Bu tip katı yağlar hamur işleri, tatlılar, kızarmış gıdalar ve krakerlere katılır. Erken yaşlarda kalp hastalıklarına ve kansere yol açacağı düşünülüyor.
Potasyum bromat (E904): Beyaz unun hacmini artırmak amacıyla kullanılır. Böylece ekmeklerin iç yapısı daha düzgün görünür. Deney hayvanlarında kansere yol açtığından tüm dünyada kullanımı yasaktır.
Sakkarin (E954): Uzun süre tatlandırıcı olarak diyet ürünlerde kullanılan sakkarin farelerde mesane kanserine yol açtığına dair bilgiler ortaya çıkınca yasaklandı. Sonraları üreticilerin baskılarıyla 2000’li yıllarda tekrar serbest bırakıldı. Deney hayvanlarında mesane, rahim, yumurtalık ve deri kanserine yol açtığı tespit edildi.
Nitrit ve nitratlar (E250-E251): Salam, sucuk, sosis gibi işlenmiş et ürünlerinde kullanılır. Bu ürünlerin karakteristik rengi ve tadını verir. Sindirim sisteminde kanserojen olan nitrozaminlere dönüştüğünden kanser başlamasını tetikleyebilir. Son yıllarda yurt dışında bu dönüşümü azaltmak için bazı maddeler de et ürünlerine katılmaya başlanmıştır. Bu tedbire rağmen bu tür ürünlerin sık tüketilmemesi tavsiye edilir.
Propil Gallat (E310): Yağların bozulmasını önlemek için eklenir. Hazır çorbalarda, bitkisel yağlarda, et ürünleri ve bazı sakızlarda bulunur. Mide-barsak bozuklukları ve cilt problemleri yapabilir. Kanda alyuvar bozukluklarına yol açtığından küçük çocuk besinlerinde kullanımı yasaktır.
Monosodyum glutamat (MSG) (E621): Birçok hazır-kuru gıdada, baharatlarda lezzet artırıcı olarak kullanılır. Duyarlı kişilerde ciddi reaksiyonlara, başağrısı, bulantı ve kusmaya neden olur. Bazı araştırmacılara göre sporcularda görülen ani ölümlerle ilişkili olabilir.
Bazı katkı maddeleri yeteri kadar test edilmediğinden dikkatli kullanılmasında fayda vardır:
Kırmızı 40: En sık kullanılan gıda boyasıdır. Çoğunlukla şekerleme, gazlı içecekler ve jelatinli tatlılar gibi besin değeri olmayan yiyeceklerde (junk food) kullanılır. Bu tip yiyecekleri çok kullanan çocuklarda hiperaktivite ve huzursuzluğa yol açtığı düşünülüyor.
Butillenmiş hidroksi toluen (BHT) (E321): Kahvaltılık gevrekler, sakız, cips ve yağlarda oksitlenmeyi önleyici olarak kullanılır. Deney hayvanlarında bazı kanserlerin görülme sıklığını artırdığı tespit edilmiştir.
Diasetil: Tereyağ aromalı yiyeceklerde ve margarinlerde bulunur. Bu yiyeceklerin üretildiği fabrika işçilerinde ciddi akciğer problemleri görülmüştür. 2007 yılından itibaren ABD’de kullanımı azaltılma kararı alınmıştır.
Rebiana (Stevia): Güney Amerika’da yetişen bir bitkiden elde edilen doğal bir tatlandırıcıdır. Kısa bir deneme süresinden sonra 2008 yılında güvenli GKM listesine girmiştir. Ancak bazı çalışmalarda farelerde sperm sayısında düşme ve DNA’da kırılmalara yol açtığı gözlenmiş.
Karmin (Cochineal extresi) (E120): Güney Amerika ve Kanarya adalarındaki kaktüslerde yaşayan bir böcekten elde edilir. Şekerli yoğurtlar, meyve suları, dondurma ve bazı içeceklerdeki pembe-kırmızı rengi verir. Kanuni olarak bir böcekten elde edildiği bilgisinin paket üzerinde belirtilmesine gerek yoktur. Sadece, yapay olarak renklendirilmiştir ya da boya katılmıştır ibaresi yeterlidir. Ancak son yıllarda karmin boyasının neden olduğu allerjilerin görülmesi dolayısıyla 2011 yılından itibaren ABD’de paket üstünde karmin olarak belirtilmesi zorunlu olacak.
Sülfit (E220-E228): Koruyucu olarak çok çeşitli ürünlerde kullanılır. Ayrıca restoranların açıkbüfe salatalarında yüksek miktarda sülfit bulunur. Astım krizini tetikleyebilir, sindirim problemleri ve kan basıncında düşmeye neden olabilir.
Benzoatlar (E210-E219): Çok yaygın olarak kullanılan bir grup koruyucudur. Yağlar, şekerlemeler, sakız, diş macunu ve bazı ilaçlarda yer alır. Cilt döküntüleri, astım ve hiperaktiveye neden olabildiği sanılıyor. Yine benzoatlar grubunun içinde yer alan parabenler ise kozmetikler içinde kullanılan katkı maddeleridir. Allerjik reaksiyonların yanısıra meme kanserine de yol açabileceği şüphesi vardır. Kanserli meme dokusunda paraben türevi kimyasallar yoğun olarak bulunmuştur. Bu maddeler vücutta östrojen hormonu gibi davranarak meme dokusunda tümör oluşumunu kolaylaştırır.
Tartarazin (E102): Boya maddesi olarak kullanılır. Duyarlı kişilerde deri döküntüsü, astım atağı, tiroid tümörü ve hiperaktiviteye neden olabilir.
Hayvansal kaynaklı olabilen katkı maddeleri ve E numaraları: Bu katkı maddeleri çoğunlukla hayvanlardan elde edilir. Kaynağı belirtilmediğinde ya da paket üzerinde başka bir uyarı olmadığında hayvansal kaynaklı olabileceğinden şüphelenilir.

__________________

AllaH'ıN SıRRı SeNsİN. KaLbİNe sEfEr eT!