|
| Konular: 48,952 | Mesajlar: 306,678 | Üyeler: 10,575 | Online: 363 | Elhamdülillah...
|
|
|||||||
| KÜLTÜR - SANAT - EĞİTİM Kendi Kültürümüzden ve Hârika Sanat Eserlerimizden Ne Kadar Haberdârız??? |
 |
|
|
|
LinkBack | Seçenekler | Stil |
18.06.10, 12:45
|
#1 |
Derecesi :
 Grubu : İnadına ERBAKAN.....
Üye No : 2406
Üyelik tarihi : 05-02-2009
Nereden : kafkasya
Konuları : 2892
Mesajlar : 9,678
Teşekkürleri: 8,166
4,980 mesajına 9,778 kere teşekkür edildi.
Tecrübe Puanı: 10
 Son Aktivitesi : 07.02.12
Durumu : Status: Offline
|
Tezhip nedir?Tezhip turleri...örnekleri
TEZHİP NEDİR?  Tezhip: Arapça bir kelime olup, Türkçe karşılığı, altınlamak, altınla süslemek ve altınla bezemek anlamlarına gelir Bu sanat çok uzun bir tarih sürecinden günümüze gelmiştir Diyebiliriz ki bütün uygarlıklarda bir şeyleri süsleme, güzelleştirme, bir şeylere zengin ve hoş görünümler kazandırma olgusu vardı, bundan sonra da hep olacaktır İnsanlar, başlangıçta bu tür süslemeleri günlük hayata dair istek ve arzularını belirtmek için kullanmışlardır Zamanla dünya üzerindeki insan nüfusu artıp farklı kültürler vücuda geldikçe, bu alanda kullanılan süslemeler zenginleşerek kültürlere göre farklı şekillere büründü Bu oluşum içerisinde Türkler'in çalışmaları önemli bir yer tutar Orta Asya'dan başlayan süsleme sanatı başladığı günden bu yana aynı coşku ve heyecanla devam edegelmiştir Bu süreç içerisinde süslemeleri, başlangıçta halı ve kilimlere, metale; sonra taşa ve ağaca; daha sonra da kitap ve yazı kenarlarına nakşetmişlerdir Tezhip sanatı, özellikle 15,16 ve 17yüzyılda zirveye ulaşmış, klasik dönem diye adlandırılan bu dönemde tezhip sanatının üstatları yetişmiştir Bu dönem sanatçıları tezhibin sonraki dönemlerine ılış tutmuşlardır Tezhip sanatı, elyazması kitapların, fermanların, hat levhalarının, beyit ve mısraların kalıcı birer eser olarak günümüze katar gelmesinde en büyük paya sahip olmuştur Tezhip sanatı, diyebiliriz ki, tüm güzel sanatların temelini oluşturur Çünkü kurallarına uygun çalışılmış bir tezhip kompozisyonunda renk uyumu, altın kesim kuralları, matematiksel denge, motif birlikteliklerinin dengesi kısaca sanat adına her şeyi görmek mümkündür  Bu sanatın kendine özgü, birçoğu geleneksel el aleti ve edevatı vardır Bu edevatı şöyle sıralayabiliriz: 1- Çeşitli ayarlarda, özel yöntemlerle ezilmiş altın 2- Akik taşından yapılmış, altını parlatmak için tasarlanmış "mühre" 3- Tüm numaralarda fırça 4- İnce uçlu kurşun kalem 5- Guvaj boya 6- Aydınger veya çeşitli eskiz kağıtları 7- Çayla terbiye edilmiş kağıt 8- Buğday nişastası 9- Arap zamkı 10- Mukavva karton 11- Şap 12- Maket bıçağı 13- Altın süzmek için ipek kumaş 14- Tiriling 15- Rapido çeşitleri 16- Çini mürekkebi 17- Yapıştırıcı çeşitleri 18- Cetvel ve gönye çeşitleri 19- Aydınlatma lambası 20- İs mürekkebi 21- Altın ezme kabı
__________________
Konu Adige Abzakh tarafından (18.06.10 Saat 13:53 ) değiştirilmiştir.. |
|
    
|
| Bu mesaj için Adige Abzakh kullanıcısına teşekkür eden 4 üyemiz: |
|
18.06.10, 12:46
|
#2 |
|
Derecesi :
Grubu : İnadına ERBAKAN.....
Üye No : 2406
Üyelik tarihi : 05-02-2009
Nereden : kafkasya
Konuları : 2892
Mesajlar : 9,678
Teşekkürleri: 8,166
4,980 mesajına 9,778 kere teşekkür edildi.
Tecrübe Puanı: 10
Son Aktivitesi : 07.02.12
Durumu : Status: Offline
|
Tezhip turleri  Yazma kitaplara baktığımızda genel olarak, zahriye sahifeleri, serlevhalar, sure başları, hatime sahifleri ve ayetler aralarında bulunan duraklar, secde, cüz, hizip, aşır gülleri olmak üzere çeşitli bölümlere ayrılırlar, bu bölümler; 1 Zahriye Sahifeleri: Yazma eserlerin başlık bulunan ilk sahifesinden önceki, temellük veya vakıf kaydı bulunan, çoğunlukla tezhipli ve bazen da boş sahifelerine zahriye adı verilir Bu sahifelerde bazen kitap başlığı, müellifi, meşhurların hükmü, bir beyit vb yazılar bulunur Arapça'da zahr, sırt arka anlamındadır "zahriye" ise sırtlık demektir Bulunduğu yer itibariyle bu ismi almıştırZahriyeler devirlere göre değişiklik göstermektedir Fatih devri kitaplarında zahriyelerin çift sahife olduğu görülürken, 16 yy 'da zahriyelerin tek sahife, fakat plan ve tezyinat itibari ile en mükemmel derecede olduğu görülür 2 Serlevha Başlık Sahifeleri: Tezhibin kitaplarda tatbik edildiği kısım kitapların ilk sahifeleri başına yapılan ve başlık veya serlevha denilen süslemelerdir Serlevha sahifesi karşılıklı iki sahifeden oluşur ve bu iki sahife simetriktir Fatiha ve Bakara surelerini ihtiva eden bu sahifeler yoğun bir süsleme yapılarak mushafların en gösterişli sahifeleri haline gelmiştir Serlevha sahifesinde sanatkar bütün ustalığını gösterir Tezhibin başlıca amacı olan yazının ön planda, tezhibin ikinci planda olma ilkesi burada terk edilerek, tezhibin bütün ihtişamı serlevha sahifesinde sergilenmektedir Serlevha sahifelerinin yazma kitaplarda özellikle mushaflarda kullanımı devirlerine göre farklılıklar gösterir 16 yy'a kadar serlevhadan önce gelen zahriye sahifelerinde önem azalarak, bütün ağırlık serlevha tezhibine verilmişti Ayrıca serlevhalara mihrabiye veya dibâçe adı verilmiştir 3 Sure Başları: Kuran-ı Kerimler’deki sure başlarına veya kitaplardaki bahis başlarına yapılan süslemelere, sure başı veya fasıl başı denilmektedir Sure başları mushaflarda genellikle serlevha sahifesinden sonra gelir Bu sure başı kubbeli taç şeklinde olup üst taraflarında tığ denilen, dolu zeminden, boşluğa geçişinde gözü rahatlatan süslemeler bulunur Kubbeli formların yanında, dikdörtgen formlu gibi çeşitli şekil ve kompozisyonlarda sure başı tezyin edilmiştir Sure başlarında genellikle surenin ismi yazılıdır, bu yazı ekseriya beyaz renklidir ve çok kez altın üzerine yazılır 4 Hatime Sahifesi: (Bitiş) Yazma kitaplarda müellifin eseri bitirirken yazdığı duaları, hattatını, varsa müzehhibini belirttiği yazıları kapsayan son yapraktır Hatime sahifeleri de devirlere göre değişiklik gösterir, ayrıca bu değişiklik, sanatkarın zevkine göre de çeşitlidir 5 Duraklar: Müzehheb çiçeklere verilen ad Bunlar kitap süslemesinde genellikle ayetlerin başlarına veya sonlarına konulduğu için bu adı almıştır Vakfe de denir Bir Mushaf’ta 6666 tane ayet bulunduğu için, duraklar zengin örneklere sahiptir Devirlere göre farklılıklar gösterirler ve gözü dinlendirmek amacı ile de kullanılırlar Yapıldıkları şekillere göre isim alırlar; "mücevher" nokta, geometrik olarak işlenenlerdir "Şeşhane" nokta ise; daire formunda altı parçaya bölünmüştür Üç yapraklılara "seberk", beş yapraklı duraklara "pençberk", iki helezonun iç içe geçmesiyle, elde edilen duraklara, "helezon" denir Muntazam biçimde yaprak formlarından yapılmış yuvarlaklarda "yaprak nokta" ismini alır Altın zemin üzerine altınla yapılan noktalara ise "zerendezer nokta" denir 6 Kenar Suyu ve Cetveller: Sahifelerdeki yazıların etrafına altınla iç ve dıştakiler ince ortadaki kalın olmak üzere cetvel tabir olunan çizgiler çizilir Cetvellerin başlıca amacı yazıya sınır oluşturup, göze ferahlık vermek ve iki desen arasında ayırıcı eleman olarak kullanılmasıdır Altın cetvelin sağına ve soluna çizilen ince cetvel kuzu olarak isimlendirilir Eskiden yazma eserlerde cetvel işlerini "cetvelkeş" tabir olunan kişiler yapardı Değişik sayı ve kalınlıklarda olabilen cetvellerde, üzerine uygulanan kenar sularına göre de isim alırlar Zencerek, münhani, bitkisel desenli kenar suları, tezhib zencerek vb Ayrıca iç pervaz ve ara pervaz olarak da isim alırlar 7
Güller: Yazma kitapların sahife kenarlarında görülen, çevresi tezhiblenmiş, ortası boş, yuvarlak motifler Ortalarına o sahifelerdeki konu yazılırdı Çok çeşitli tarzda süslemeleri yapılmıştı Daha çok Kur'anda, durulacak veya secde edilecek ayetler hizasında görülür Bunlara vakıf, vakfe, secde, hizib, sure, cüz gülü gibi isimler verilir Secde gülü, secde edilecek ayetlerin hizasına, hizib gülü her beş sahifede bir, cüz gülü her yirmi sahifede bir ve sure gülü de her surenin başına konurdu   
__________________
Konu Adige Abzakh tarafından (18.06.10 Saat 13:09 ) değiştirilmiştir.. |
|
|
|
| Bu mesaj için Adige Abzakh kullanıcısına teşekkür eden 3 üyemiz: |
|
18.06.10, 12:48
|
#3 |
|
Derecesi :
Grubu : İnadına ERBAKAN.....
Üye No : 2406
Üyelik tarihi : 05-02-2009
Nereden : kafkasya
Konuları : 2892
Mesajlar : 9,678
Teşekkürleri: 8,166
4,980 mesajına 9,778 kere teşekkür edildi.
Tecrübe Puanı: 10
Son Aktivitesi : 07.02.12
Durumu : Status: Offline
|
Tezhip Sanatında Kullanılan Terimler Tezhip Sanatında Kullanılan Terimler 1 ABADÎ Anadoluda; Çin, Orta Asya ve Hindistanda Allahâbâd gibi isima alan yerlerde yapılan kâğıtlara abâdî ıtlak olunur (Hintten geleni makbul sayılırdı 2 ACEM SAN�ATKÂR Türkiyeye hariçten gelmiş san�atkâra ıtlak olunur Arabın gayri mânası gelirse de bizde şark tarafında bulunan milletlere Acem denmiştir Bunlara Asya Türkleri de dahildir Bu tâbirden şimdi dünya yüzünde yalnız İranlılar kastedilmektedir 3 AHER (Ahar) Kâğıt terbiyesine verilen isimdir Yumurta akiyle yapıldığı gibi ayrıca pişmiş toz pirinçle de yapılır ki buna pirinç âheri derler 4 ALTLIK Hattatlar, ressamlar ve müzehhiplerin yazdıkları ve yapacakları işlerinde altında bir karton veya mukavva gibi kullanılır Bunun sureti mahsusada yapılmış ve itinâlı olanları vardır Yumuşak olması için bir çok kâğıtlar konur ve dört kenarından yapıştırılır Üst ve altına nakışlı ve yazılı bazan resimli ve çıkmaması için verniklenmiş süslü kâğıtlar konmuştur 5 ALTUN CEDVEL Altun ezmeğe mahsus tabaklara da her ne kadar altun tabağı denilirse de bunlar büyük kıtadadır Mertebânî tabak denir Ayrıca bunlarda ezilip ufak ve ateşe mukavim olanlarına konan ufak tabaklara Altun tabağı ismi verilir İçinde ezilmiş altun var demektir 6 ARA SÜSLER Sahifelerin metin araları boşluklarına yapılan tezyinata ıtlak olunur 7 BAŞ USTA Baş üstâd, baş hoca mânasına gelir Usta üstâdın Türkçeleştirilmişidir 8 BAŞLIK Eserin ilk sahifesidir Metin sahifenin ortasından ve bazan üçte birinden başlar, üstüne Besmele ve onun gibi münasib bir ibâre ile tezhipli bir kısım yapılır ki buna Başlık denir 9 BERMUCİBİ RÜZNAME Topkapı Sarayının müstakil bir binada Nakışhanesine göre kadrosunun bildirdiği esaslar dahilinde mânasınadır Nitekim eski ve kabiliyetli yeni ve müstaid olan sanatkâr ve namzetlerinin alacakları günlük ücretlerde de bir nisbet vardır Burada bu cihetin tasrih edildiği anlaşılmaktadır (Muhasebe dairelerinde tutulan bu türlü defterlere sonrada îcâbına göre kasa defteri Yevmiye defteri de denmiştir 10 BÖLÜKÜ RUMİYAN Yine toplu halde çalışan memleketimizin yerli san�atkârlarını şarktan gelen, zevkimize müdahele etmek isteyenlerden ayrılmak maksadiyle bir araya toplandıklarından onlara verilen isimdir 11 BULUT Nakışlar arasında hususi bir şekildir Buna Çin bulutu da derler İstilize edimiş ve münhanilerle uzatılmış bir bulut intibaı verir 12 CEMAATİ NAKKAŞÂN Toplu halde bulunan nakkaş ve ressamlar demektir (Sanatkâr kurumu mânasına gelen bir tâbirdir Saray teşkilâtı arasında geçtiği gibi Yeniçeri teşkilâtı arasında da geçer 13 CEMÂATİ NAKKAŞÂNI HASSE Topkapı Sarayında müstakil bir binada çalışan ve sırf saraya ait bazı ve kitaplar ve ciltlerle meşgul olan zümreye ıtlak olunur 14 CEMÂATİ RUM NAKKAŞLARI Şarktan XVI ncı asrı başında mahdut sayıda ressam ve müzehhip getirildikte bunların görüşler ve zevkleri Türk zevkine uymadığından ve Türk san�atkâriyle geldikleri Türkiyede menfaatlerine halel gelir korkusiyle her nedense geçinemediklerinden nakışhaneleri onlardan ayrılmış ve milli san�atkârlarımız bu isimle anılmıştır Türkler bu sayede kendi milli zevklerine yabancı bir tesir karıştırmamışlardır 15 CİHET VERİLME (Hizmet yerinde de kullanılır Diğer ilmî ve idarî mesleklerde olduğu gibi san�at sahasında da ilerliyenler de bir pâyeye nail olur Sant�atkârlar arasında bu şâkirtlikle başlar, sonra sıraya girer Halife (Kalfa) yani üstâd muavini pâyesine erişir, ondan sonra da üstad (usta) ve nihayet bütün ustaların da başı olur ki, o zaman çalıştığı şubeye göre nakkaşbaşı, müzehhipbaşı ve mücellitbaşı pâyelerine erişirler ve bu vazifeleri de kendilerine cihet (resmî bir vesika) verilmekle de maaş hususlarında ellerinde bir vesika olur 16 CİLBEND Hattat ve ressamların yazı ve resimleri ve tezhip eserleri sakladıkları miklepsiz yanları bazzan körüklü ve kapalı iki boş kapaklı ciltdir 17 ÇIRAK Bir ustanın yanında hizmet ederek öğrenen san�at tâlibine denir Usta ve çırak tâbiri meşhurdur Yani üstadın yanında çıraklıkla daha çok öğrenileceğine işarettir 18 DİVÂN Şiir söyliyenlerin muhtelif şekillerde yazdıkları manzumelerin bir usulü mahsusa riayet olunarak sıralanmış olanlarına verilen bir isimdir ki yalnız şiir söyliyenlere değil bunları bu suretle derli toplu bir hale getirenlere Divânıvar tâbir edili (Dîvân şâiri divân tarzında şiir söyliyenlere de denir 19 ECDER Ejder Ejderhadan kısaltılarak söylenir Yılana benzer Ancak ayaklı, kanatlı ve ağzından alevler püskürdüğüne i�tikat olunan bir mevhum hayvan Bir nevi� efsanevî yılan 20 ELFAKİR ÜL HAKÎR Müslüman Türklerin ilim ve san�atla meşgul olanları ve tarikatlerden herhangi birisine mensup bulunanları ekseiya ruhlarını tatmin etmelerinden mütevellit bir hisle insanların mâ�nen fakiri ve hakiri mânasına gelemek üzere isimlerinin önlerine bu tevazu� lâkaplarını takar ve bundan rûhânî bir haz duyarlar Bu zümrelere dahil olamıyan bazı mukallitlerin de bu tâbirlerden büyüklük duyarak sahte tevazu� gösterdikleri de işitilmiş ve hattâ görülmüştür Bu ifadeyi gayet samimî olarak kullananlardan biri de Karamemi oluyor Onun san�atında kemâlini ne kadar hazmetmiş olduğunu bu umumî lâkap bildirmektedir (Bu gibi insanlar esâsen meziyyet dâvasında bulunmazlar 21 HALKÂR Sırf altunla yapılan nakışlara denilir Ekseriya tahrir çevrilmez Çevrilirse tahrirli halkâr denir Yine altundan hafif gölgeler konur Ve ba�zan da hafif renklendirilir ki o zaman Şikâf tâbir olunur 22 HASSA HÂRCI San�atkârlar hakkında da bu umumî hüküm câridir Onlarda liyakat ve san�atta ilerlemeleri nisbetinde ücretleri muayyen bir terakki nisbetine bağlıdır Gayri muayyen ve her şahsa göre değişebilen bir ücret almazlar Bu miktar san�at kudretleri nisbetinde alacakları ücret pâdişahın maiyetine mahsus ücretlerden tesviye edildiğinin ve bu fasıldan para aldıklarının ifadesidir 23 HATTAT Türkiyede tarihte, sülüs, nesih, divanî, ra�lîk ve celîlerini nefis olarak yazanlara ıtlak olunur Bunlar da icâzetnâme �Diploma� aldıktan sonra yazdıklarına imza koyabilirler 24 HOKKA Hattatlarla müzehhiplerin kullandıkları içinde ekseriya siyah mürekkep bulunan ufak hokka mânasına gelir Büyük veya küçük olsun boya konan kaplara çanak derler Boya çanağı gibi Hokka denince mürekkep hatıra geli 25 İBDÂ� (Kreasyon) San�atın her devrinde ve her asra ait bütün teferruatını bildikten sonra şimdiye kadar yapılmıyan bir usulde yeni çığır açan bir üstâdın çok yeni üslûp ve tavırdaki orijinal ve yepyeni mevzu�larda verdiği şimdiye kadar yapılanlardan ayrı ve üstün örnekler Bir esasa bağlı olmıyan uydurma şeyler ibdâ� sayılamaz 26 İMZA San�atkârların isimlerini bildirmek için resim veya tezhibin münasip bir köşesine koydukları işarete derler Bunlar ba�zan çok ufak atılır, kolaylıkla farkedileme İyice aranmadan imza yoktur dememelidir 27 İSTİLİZE TABİAT Taibatten örnek alarak sâde teferruata verilen tezyinî mahiyete ıtlak olunur 28 KALEM Hem fırçaya ve hem de yontularak yazı yazılan kamışa ıtlak olunur Ayrıca duvarlara yapılan nakışlara kalemkârî ve kalem işi derler 29 KARAMEMİ Kara Mehmedden kısaltılarak söylenmiştirKanuni Sultan Süleyman zamanında nakışhânesi başustasıdır 30 KARAMEMİVÂRÎ Karamemi�nin kendisine mahsus bir zevk ve üslûpta yapılan ve şimdiye kadar başka bir yerde görülmeyip ancak kendisinde bulunan hususiyetlere işaret olmak üzere tarafımızdan söylenmiş ve alâkadarlarca tasvip edilmiş yeni bir terimdir Bu şekilde başkalarının yaptıklarında görülürse şurasını Karamemivârî yapmıştır denilebilir Talebemiz arasında bu vâdide de eser verenler vardır 31 KLÂSİK TEZHİB Zemin lâcivert ve altunla kaplı yapılan tezhiplere ıtlak olunur Bu tezhipler XVI ncı asırda Türkiyede pek çok yapılmıştır 32 KOLTUK Yazılı sahifelerin münasip müstakil kareli köşelerine ıtlak olunur ki icabında buraları boş bırakmıyarak tezhip yapılır Buna koltuk işleme tesmiye edilir Karamemi�nin tezhip ettiği Divanda koltukların sayısız örnekleri vardır 33 KÖŞE Levhalarda kenar uçlara yapılan süslere verilen isimdir 34 KÖŞE MİNDER Hattatlar, müzehhip ve ressamlar daima pencerenin yanına ışığı soluna almak üzere konan minerlerde oturur, buna köşe minder derler 35 KUZULU CETVEL Sahifenin metni hududuna çekilen altunlu veya altunsuz cetvellerin dışına boştan trilingle bir tahrir daha çekilir 36 KALE (KAP) 5000 sene önce eski Mısırda tahta lâhitler üzerinde görülmüş ve sulu boya ile yapılan nakışların bozulmaması için üzeri bir mayi�de eritilen bir nevi� reçine ile kaplanmıştır ki bugün bu suda erimiyen ve temasla bozulabilecek altunlu ve sulu boyalı kap nakışları üzerine de kullanılan bir vernikdir ki hem cildin nakışlarının bozulmamasına, hem de parlak görülmesine yardımcı olur Kaplarda olanlarına da lâke, rugan derler 37 MAZRÛF Bir şeyin muhtevâsı yani içine aldığı şey Mevzu� Bir kitaba göre metni 38 MEMİ Mehmed�in Türkler arasında kısaltılmış şekliidr Esasen Mehmed Peygamberimizin isimlerinden biridir Aslı Muhammed�dir Bu ismi alanlarında adı hürmetsizce söylenirse Peygamberimizin ismi küçültülmüş olur diye ince Türk terbiyesinin iktizası bu mübarek isim mümkün meretebe maskelenmiş Mehmed�e dönüştürülmüştür Rumelinde Mehmed�e Memiş, Şark vilâyetlerimizde Memo, Ege bölgesinde de Memi denmiştir 39 MENAKİBİ HÜNERVARAN Mustafa Âli Efendinin yazı ve resimde zamanına kadar ma�rûf olan san�atkârların hayat ve eserlerinden kısaca bahseden mühim bir eserdir Matbudur 40 MİKLEP Eski yazma kitapların cildinin alt kapağı kenarına eklenen bir ektir ki ucu kapların ortasına kadar gelir, ekseriya kitaplar okunurken sahife arasında bir işaret gibi de kullanılabilir 41 MİNYATÜR Bu tâbir yanlıştır Resim demektir Fakat eskiden Türkiye ve İslâm döneminde yapılan kitap resimlerine ıtlak edilir 42 MISTAR Kalınca bir kâğıt üzerine gerilmiş bir sıra ibrişimlerden ibaret bir çok satırlı kitaptır ki kâğıdın arkasına konarak parmakla yapılan satır izleri üzerine yazılır 43 MURAKKA� Bir kaç tabaka kâğıt bir tahta üzerine dört kenarından yapıştırılır ve her tarafı yapışmak üzere ne kadar kalın istenilirse o kadar tabak kâğıt konulup vücuda getirilen bir mukavvadır Bir de bunların üzerine yapıştırılan Sülüs ve Nesih yazılara da Murakka� denir 44 MUSAVVİR- Tasvir yapmak demektir Amma bundan yalnız portre yapan anlaşılmaz, her şeyi çizen, yapan; tasvir eden yani suretleştiren, şekillendirerek ifade eden demektir 45 MÜHRE Kâğıtlar âherlendikten sonra cilâlamak maksadiyle üzerinde gezdirilen yuvarlak ve ba�zan iki kenarında sapı olan düz ve kalın camdır Kaymasını temin için biraz kuru sabun sürülür 46 MÜŞTEREK ESER İki veya daha ziyade san�atkâr tarafından birlik çalışarak yapılan eser 47 MÜZEHHİP Ezilmiş toz altunla birlikte sulu guvaj boya ile tezyinat yapan san�atkâr 48 MÜZEHHİP ÇEKMECESİ Her san�at erbâbının kabili nâkil ufak bir çekmecesi vardır ki en kıymetli malzemesi ve âletleri orada saklı dururMezhhiplere ait olanlara müzehhip çekmecesi denir 49 NÂKIŞ Resim ve nakış yapan demektir Daha fazla izahat için bakınız Halil Edhem: Elvâhu Nakşiye Kolleksiyonu broşürü 50 NAKKAŞ Resim ve nakış yapandır Daha fazla izahat için bakınız Halil Edhem: Elvâhu Nakşiye Kolleksiyonu broşürü 51 NAKKAŞBAŞI Resim ve tezyinat yapan san�atkârların ve nakkaşların başı 52 NAKKAŞ SAÎ Mimar Koca Sinan asrında ve yanında yaşamış ve Tezkiretül Bünyan�ı yazmıştır Kendisi Mimar Sinan yapısı binaların nakkaş başısı sayılmaktadır O devirlerdeki eserlerde görülen nakışlar bu zatın olmakla meşhurdur Topkapısında Ahmetpaşa camii meksure tavanı Takkeci camii nakışları bu zata izafe olunmaktadır 53 NAKIŞHÂNE Bütün nakış yapan usta ve çırakların bir arada çalıştıkları odaya veya binaya derler Bilhassa Topkapı Sarayındaki bu isimle anılır 54 OYMA Ekseriya kap içine, orta ve kenarlara kâğıt gibi inceltilmiş deri üzerine ekseri Rûmî ve nadiren Hatai şekillerin oyulmasına derler Buralar yapıştırılır 55 RESSAM LEVNÎ- XVIII inci asırda yetişmiş ressam Edirneli Abdülcelil Çelebi�dir Muktedir ve iftihar edeceğimiz kıymetli bir san�atkârımızdır Eşi ve iktidarı şark sanatında yoktur 56 SAMUR FIRÇA Fırçaların müzehhip veya sulu boya ressamları içinde en makbulüdür Çok dayanır Uzun yanan bir mum alevine benzemesine ve ucunda ancak birkaç telli kıl buluması şarttır 57 SANDIK San�atkârların vaktiyle yangınlarda her şeyden önce nakletmeleri icap ettiğinden bütün kıymetli âletler, örneklerin ve kalıplarının durduğu sandıklardır ki küçüğüne çekmece derler Pek o kadar büyük değildir Kolaylıkla naklonulur Çalışılacağı zaman kapağı açılarak önüne oturulur 58 SARI ALTUN Muhtelif ayârlarda olan bir nevi� altın varaktır ki rengi koyu sarıdır 24 ayâr olanı makbul ise de ekseriya piyasada 22 ayâr diyerek satarlar İçinde fazla bakır olursa zamanla parlaklığını kaybeder ve kızarır 59 SAZ YOLU Uzun dallar üzerine yapılan süslerdir Bunlar daha ziyade çiçekli veya yapraklı olur 60 SELİKA FARKI Karakter farkı demektir ki bu memleketimizde ilerlemiş üstâdların san�attaki hususiyetini de ifade eder Meselâ Karamemi�nin imzasız diğer bir eseri vardır ki onun olduğu selîkası hususiyetinden anlaşılmaktadır 61 SER BÖLÜK San�atta çalışan ayrı ayrı grupların başına denir Bu tâbir cerrahlarda da vardır 62 SİYAKAT Osmanlı imparatorluğunda devletin malî ve idarî kayıtların tutulduğu ve XVI ncı asrıdanberi kullanılan bir nevi� Rik�a kırması gibi okunması ve yazılması pratiğe muhtaç resmî bir yazı şeklidir 63 ŞAHÂNE NÜSHA- Çok itinâ ile tezhip ve tezyin edilmiş, icabında resimler yapılmış ve ciltlenerek padişâha takdim olunan veyahut bir büyük makama verilmeğe lâyık nüshaya ıtlak olunur Karamemi�nin Kanunî divânı da buna misâldir 64 ŞAH KULU �Şah kulu Rumî� Şah kulu Bağdadî X uncu Hicri asırda Bağdaddan gelerek çalışmış farklı bir san�atkârdır 65 ŞÂKİRD Resim, tezhip ve yazı öğrenmek arzusunda olup çalışan öğrenci 66 ŞİKÂF- Halkâri yapılan işlerin üzerine boya konmasına denilir Boyalı halkâr demektir 67 TAHRİR FIRÇASI 0, 1, 2 numara samur fırçalara tahrir fırçası denir Eskiden müzehhip ve ressamlar kendileri de yaparlardı Şimdi hazır olarak zaman zaman piyasaya gelen iyi fırçalardan seçilerek yapılmaktadır 68 TA�LİK HAT IX ncu Hicrî asırda şarkta icâd olunmuş bir yazı şeklidir Türkler bunda da ileri giderek kolaylıkla ayrılabilen bir Türk ta�lîki üslûbunu ibda� etmişlerdir 69 TEZHİB Altun ile yapılmış süsler 70 TİLMİZ Öğrenci- Şâkird 71 TÜRK TA�LÎKİ Ta�lîk XV inci asır başlarında Anadolunun şarkında icat edilmiş bir yazı şeklidir İralı hattatlar bunu en güzel yazanlar arasında gösterilir Meselâ İmâd ta�lîkde en ileri üstâdlardandır Osmanlı Türkleri de bu yazıda çok kıymetli hattatlar yetiştirmişlerdir Bunlar yalnız onu taklit ile kalmamışlar, kendi ince zevkli üslûplarına da sokarak bir Türk Ta�lîki usulü ortaya koymuşlar ve bunda da muvaffak olmuşlardır TÜRK TEZHİBİ Şarkta İslâm san�atında müslüman olan her millet birbirinden almış, bu meyanda Selçuk ve Osmanlı Türkleri de mahallî ve ince zevklerini katarak kendilerine hâs bir usul vücuda getirmişlerdir ki bugün bir Arab ve Acem denen ekollerden ayrı bir tavır ve tarz kazanarak diğer kısımlarda olduğu gibi tezhibde de bir �Türk tezhibi� doğmuştur Bunun da her asra göre bize mahsus hususiyeti vardır ki görmeğe alışanlar farkeder Karamemi eserleri bundan bir şubedir 73 ÜSLÛB Tavır, tarz mânasına gelir ki san�atta ilerlemiş ve ibdâ�kârane eserler vermiş üstadların tercih ve ihtiyar ettikleri yol demektir 74 ÜSTÂD Maltre, kıymetli bir san�atkâr ve bildiklerini öğreten zat, san�atında usta 75 VARAK İki sahifeden ibaret yaprak mânasına gelir Eskiden yapraklara önlü ve arkalı A ve B sahifelerine numara konmaz, yalnız yaprağın sol üstüne rakkam konurdu, daha eskiler rakkam da koymaz sol yaprağın başında ilk harf veya kelimeyi sağ yaprağın alt iç köşesine yazarlar ve ciltli olmuyan yapraklar karışırsa bundan bulunurdu Son senelerde ba�zı kitapların tasnifi esnasında sahifelere de numara konuyor Lâkin varaklara numara konulmağa da devam edilmektedir 76 YEŞİL ALTUN Altun gümüşle karıştırılarak yapılmış bir halitadır ki Fransızlar Citron renkli derler Bu da az olarak altunlar arasında güzel bir fark yaptığından kullanılır 77 YUMURTA AKI AHERLİ Eskiden Türkiyeye hariçten gelen kâğıtlar ham olarak yollanırdı Âdeta emici bir kâğıt gibidir Terbiye edilmeden kullanılamaz Bu maksatla kâğıtların üzerine bir miktar su ve şap ile eritilen yumurta akı sürülür ve tavlanınca üzerinden mührelenir Kâğıda yazılınca hem mürekkep kâğıda nüfuz etmez, hem de kâğıt parlak olur 78 ZAHRİYE (Zahır, Arapça arka sırf demektir ) Lâkin ilk başlangıç sahifesinden önce ekseriya temellük kitâbeleri ve bazı kayıtlar ve çok süslü tezhipli ve boş sahifelere denir 79 ZARF Bir şeyi kavrayan, ihâta eden Kitapta kabı ve metin harici kısım mânasına gelir 80 ZEMİN DOLDURMA Bir tezhibin şekli belli olup altunları sürülerek tahriri bitince araları münasip renklere boyanırsa buna zemin doldurma denilir 81 ZERDÜZ Altun ile iş yapan, altunla yapılmış iş Kap Sırmalı kap mânasına da gelir 82 ZEREFŞAN Varak altun toz haline getirildikten sonra jelâtinli su ile karıştırılıp fırça ile kâğıt üzeimne serpilmesinin bir şeklidir Sonra zermühre sürülerek parlatılır Kâğıtların yazı ve süsleri zemininde kalır (Alintidir)
__________________
Konu Adige Abzakh tarafından (18.06.10 Saat 13:33 ) değiştirilmiştir.. |
|
|
|
| Bu mesaj için Adige Abzakh kullanıcısına teşekkür eden 2 üyemiz: | Aşk-ı Mâ'şuk (10.08.10), leyya (09.08.10) |
|
18.06.10, 12:49
|
#4 |
|
Derecesi :
Grubu : İnadına ERBAKAN.....
Üye No : 2406
Üyelik tarihi : 05-02-2009
Nereden : kafkasya
Konuları : 2892
Mesajlar : 9,678
Teşekkürleri: 8,166
4,980 mesajına 9,778 kere teşekkür edildi.
Tecrübe Puanı: 10
Son Aktivitesi : 07.02.12
Durumu : Status: Offline
|
Geleneksel Türk Süsleme Sanatı Tezhib  ski geleneksel kitapçılık sanatlarımızdan biri olan Tezhib, divanlar gibi el yazması kıymetli kitapları, murakka denilen Hüsn-i Hat yani güzel yazı levha ve albümleri ve Padişah tuğralarına, berat ve vakfiyelere altın yaldız ve boya ile yapılan bezeme sanatıdırArapça “Zehep” kelimesinden gelen "altınlamak" manası taşıyan Tezhib, tezhible bezenmiş eserlere müzehheb, tezinat yapan sanatkarına da müzehhib denir Süslemecilik, kendini, yaşadığı ortamı ve kulandığı eşyayı göze hoş gelecek şekilde süslemek ve onu sanat anlayışıyla biçimlendirmektir Süsleme sanatlarını en olgun ve seçkin bir seviyeye ulaştırmış milletlerden biri de şüphesiz Türklerdir Türkler Tezhib sanatını Orta Asya'dan getirmişlerdir Ancak bu sanatı Müslümanlığı kabullerinden sonra geliştirmiş ve mükemmel örneklerini vermişlerdir Dinimizin (İslam'ın) iki ana kaynağı olan Kur'an-ı Kerim ve Hadis-i Şerif yazmalarının hattından süsleme ve ciltlemelerine kadar maddi ve manevi itina göstermişlerdir Osmanlı Devletinin siyasi olduğu kadar ilim, kültür ve sanat merkezi olan İstanbul'da 15 ve 18 yy arasında ünlü müzehhibler yaşamış, sarayda Hassa Nakkaşbaşısı bulunmuştur Fatih Sultan Mehmet döneminde Nakışhane-i Amire'nin başında Özbek Türklerinden Baba Nakkaş bulunmaktadır Kanuni döneminde Mehmet Karamemi' yi görmekteyiz Kendisi de güzel sanatlarla ilgilenen Sultan III Ahmet döneminde ise Üsküdarlı Ali Çelebi, en güzel Talik Hattının ve tezhiblerinin örneklerini vermişlerdir XIX yy da ise batının etkisiyle Rokoko ve Barok üslubu ile eserler verilmiştir 20 yy' da Güzel Sanatlar Akademisinde (Sanayi-i Nefise) , Hattat Mektebinde hocalık yapan İsmail Hakkı Bey; Şükrü Baba, Ali Nazmi, Süheyl Ünver, Rikkat Kunt ve Muhsin Demironat gibi öğrencileri yetiştirmiştir Bu sanatçılar tezhib sanatını tekrar klasik üsluba kavuşturarak güzel örneklerle bizim hocalarımızın hocalarını yetiştirmişlerdir Allah hepsinden razı olsun Tezhib sanatı 22 karat altın ile yapılır Altın arap zamkı ile çukur bir porselen kabın içinde ezilip inceltildikten sonra yıkanarak dibe çöken altının üzerindeki su dökülerek altın kurutulur Desenler altınla, samur fırçayla boyanırken jelatinli su kullanılır Daha sonra uçlarında akik taşı bulunan "mühre" yardımıyla paspartuya işlenen altınlar parlatılır Kağıtlar çayla boyanmış ve l geleneksel işlemlerle eskitilmiş özel kağıtlardır Guaj boya ile özellikle lacivert renk kullanılarak kompozisyonunun hazırlanması ile birlikte, uzun ve dikkat gerektiren, inceliğine göre 3/0 10/0 ölçeğine kadar inilen samur fırçalarla yapılan Tezhib sanatı bir sabır ve emek işidir Bu sabır Geleneksel Türk Süsleme sanatlarını gelecek nesillere taşımada önemli bir rol oynar Kurallı bir sanat olan tezhib sanatında çiçek, rumi, bulut adı verilen desenler kullanılır Belli bir helezon çizen bu desenler birbirleriyle karışma
Rumi kendi yolunda, bulut kendi yolunda, çiçekler kendi yollarındadır Yazının kenarını çevreleyen ve "geçme" adını verdiğimiz kordon ve desenin bitimindeki ince "tığ" adını verdiğimiz desenler eserin en belirgin özellikleridir
__________________
Konu Adige Abzakh tarafından (18.06.10 Saat 13:35 ) değiştirilmiştir.. |
|
|
|
| Bu mesaj için Adige Abzakh kullanıcısına teşekkür eden 2 üyemiz: | Aşk-ı Mâ'şuk (10.08.10), leyya (09.08.10) |
|
18.06.10, 12:50
|
#5 |
|
Derecesi :
Grubu : İnadına ERBAKAN.....
Üye No : 2406
Üyelik tarihi : 05-02-2009
Nereden : kafkasya
Konuları : 2892
Mesajlar : 9,678
Teşekkürleri: 8,166
4,980 mesajına 9,778 kere teşekkür edildi.
Tecrübe Puanı: 10
Son Aktivitesi : 07.02.12
Durumu : Status: Offline
|
 
__________________
|
|
|
|
| Bu mesaj için Adige Abzakh kullanıcısına teşekkür eden 4 üyemiz: |
|
18.06.10, 13:36
|
#6 |
|
Derecesi :
Grubu : İnadına ERBAKAN.....
Üye No : 2406
Üyelik tarihi : 05-02-2009
Nereden : kafkasya
Konuları : 2892
Mesajlar : 9,678
Teşekkürleri: 8,166
4,980 mesajına 9,778 kere teşekkür edildi.
Tecrübe Puanı: 10
Son Aktivitesi : 07.02.12
Durumu : Status: Offline
|
__________________
|
|
|
|
| Bu mesaj için Adige Abzakh kullanıcısına teşekkür eden 2 üyemiz: | Aşk-ı Mâ'şuk (10.08.10), leyya (09.08.10) |
|
| Etiket |
| nedir, nedirtezhip, tezhip, turleriörnekleri |
«
önceki Konu
|
sonraki Konu
»
| Seçenekler | |
| Stil | |
Normal
|
|
Benzer Konular
|
||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Cevaplar | Son Mesaj |
| Havuz Sistemi Nedir, Rantiye Nedir? | suvari4060 | EKONOMİ VE PARA | 0 | 03.04.10 00:11 |
| Nedir Bu Takiyye,Zaruret Nedir,Ne Zaman Bu Ruhsat Kullanılabilir,Kim Kullanır ? | Vukuf-i Kalbi | AKAİD-İ EHL-İ SÜNNET | 8 | 27.07.09 12:40 |
| Kaypaklık nedir be oğlum? Rezillik nedir? Ahmet ALTAN'ın yazısı... | gazikentli | ÜLKEMİZDEN HABERLER | 0 | 18.04.09 10:18 |
| selam nedir? nasıl verilir? hükmü nedir? kimlere verilmez? | Sükut-u Leyl | İSLAMİ HAYAT SORU-CEVAP | 4 | 26.10.08 12:55 |
| "islam" nedir, "kur’an" nedir | alirıza | İSLAMİ HAYAT SORU-CEVAP | 2 | 23.08.08 23:11 |
Bütün Zaman Ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 01:52 .
| SİSTEM BİLGİLERİ | ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME |
|
Powered by vBulletin® Version 3.8.6 Copyright ©2000 - 2012, Jelsoft Enterprises Ltd. Content Relevant URLs by vBSEO 3.5.0 RC2 www.milligorusforum.biz Kuruluş Tarihi : 10 Ağustos 2008 Site içerisindeki materyaller kaynak gösterilmeden kullanılamaz,dağıtılamaz. |
milligorusforum.net/biz/org sitemiz bir forum sitesi olduğu için kullanıcılar her türlü görüşlerini onay
almaksızın anında siteye yazabilmektedir.Bu yazılardan dolayı doğabilecek her türlü sorumluluk
yazan kullanıcıya aittir.Sitemizde yasalara aykırı herhangi bir materyal bulursanız
iletisim@milligorusforum.biz e-mail adresimize bildirirseniz,şikayetiniz incelendikten sonra en kısa
sürede gereken yapılacaktır.
|
