Allah’ın azabından kendini kurtarmak istersen, Müslümanların büyüklerine, baban gibi hürmet et. Orta yaslılarına ikram et. Küçüklerine şefkat göster. Mü’min kardeşlerine kalbinde adavat bulunan, Cennet kokusu duymaz.

Halkın ezasına tahammül et. Kimseye eza etme. Kulak ol, dil olma. Yâni sözleri dinle, çok söyleme. Allah’ın emirlerine tazim, mahlukatına şefkat, en mühim vazifedir. Kurtulus ve saadet, bu iki şeyi yapmakladır.

Hayırlı bir şey söylemiş veya hayırlı bir şeye delâlet etmis isen evvelâ onu kendin işle. İlk nasihati nefsine yap. İnsanlar, evvelâ insanın işine bakarlar, sözlerine degil.

Mürşitin fiili sözünden daha müessirdir. Resulullah’da sizin için güzel numune vardır, buyrulmuştur.

Bâzı insanlar, Kur’an okur da, okuduğu Kur’an ona lanet eder. Hatta kendi kendine lanet okur. Meselâ zalim bir adam (gözünü aç, Allah’ın laneti zalimleredir.) ayetini yalancı bir adam da (Allah’ın laneti yalancılaradır) âyetini okurken, kendine lanet eder.

Kur’an’ın zemmettiği bir sıfat, kendisinde bulunan bir kimse o âyeti okurken, keza Kur’an’ın methettigi bir sıfat, kendisinde bulunmayan bir kimse, o âyeti okurken Kur’an, onun aleyhine hüccet oluyor değil mi?

Seriat ilminden bir şey biliyorsan, bilmeyene söyle. Sakın bildiklerini gizleme. Bir mezhebe bağlanıp onu körü körüne taklide yeltenme.

Allah’ın emrettigi seyle amel et. Bilmediklerini Ehli Zikre (Kitabullah ve Resulullah’ın sünnetini bilenlerden) sor. Bir Müftü, Allah ve Resul’ünün hükmü budur derse, onunla amel et, benim re’yim, kanaatim budur derse, başkasına sor.

Dinde güçlük yok. Ruhsatlarla amel et. Alısında, verisinde semahat et. Basına gelen musibetten dolayı kimseyi ayıplama. Allah’tan afiyet iste, nefsini ıslaha çalış.

Daima Allah’a yalvar ki, seni salih mü’minlerden eylesin. O zaman Resulullah’ın dostu ve nâsır’ı olursun.

Dünyanın fitnelerinden sakın. Allah’ın ziyneti var, seytanın ziyneti de var, Dünyanın da ziyneti var. Allah’ın ziyneti helâl olan şeyler, seytanın ziyneti haram olan şeylerdir. Dünyanın ziyneti de iki cepheli, bir kısmı mubah, bir kısım haram. Bunları iyi ayırıp, ona göre hareket etmeli.

Hosuna gitmeyen bir şey başına gelmişse, o anda sabra sarıl. Makbul sabır bu.

Sakın o musibete kızıp kötü söyleme. Bir kadının çocuğu ölmüş, kabri basında aglıyordu.

Resul-ü Ekrem oradan geçerken kadına sabır tavsiye etti. Resulullah’ı tanımadığı için, geç, benim musibetimle sen mübtelâ olmadın dedi. O, Resulullah idi dediler. Kadın nedametle özür diledi. Resulullah; sabır ilk musibet çarptığı zaman olur, buyurdular.

Zayıflara merhamet et. Onların yüzü suyu hürmetine Allah, nusret ve rızık ihsan buyurur. Karz (ödünç) aldığın kimseye, sana iyilik yapana, hediye verene, sadaka verene iyilik yap. Hiç bir sey yapamazsan onlara selâm ver. Veren el alan elden hayırlıdır. Selâmın kadrini eski Müslümanlar bilirlerdi. Bir arada yürürlerken, aralarına bir ağaç hail olsa, birleşince yine birbirlerine selâm verirlerdi. Yâni bu arada birbiri aleyhine kötü bir sey hatıra gelir korkusundan veya, seytan böyle bir ilkaatta bulunabileceginden endişe ederek. Selâm ile tecdidi aht ve tecdidi İslâm ederlerdi. Bu selâm arkadaşına; su ayrıldıgımız müddetçe senin dostluğunda idim demektir.

Erkekler daima kavi ve üstün yaratılmıslardır. Binaenaleyh, kadınlara daima şefkat ve merhametle muamele etmelidirler.

Fatiha-i serifeyi okurken Besmeleyi vaslet sonuna kadar bir nefeste oku. Ebu Bekre İmamı Ali’den gelen bir hadisi serifte; Besmeleyi Fatihaya vaslederek okuyanı Allah affeder. Hasenatını kabul eder. Dilini Cehennem yakmaz. Kabir azabından, azabı nardan fezağ ekberden emin olur. Herkesten evvel Allah’a kavusur, diye rivayetler vardır.

Allah için Gayyur ol. Kıskanç, hayvani ve tabii gayretlerden sakın. Meselâ karına, kızına, anana, kardesine, baskasının kötü nazarını nasıl girye görüyorsan, bütün insanlara da aynı hali nefsinde duymalısın. Buna gayret-i Diniyye denir.

Amma, kendine yapılan fenalıktan duydugun eleme baskalarına yapıldıgı zaman duymuyorsan bu, gayret-i diniyye değil yalancı gayrettir. Resulü’llah’ın dünyada eli, yabancı bir kadına dokunmadı. Kadınlardan bi’atı sözle alırlardı.

Musibet anında (İNNÂ L İ L L Â H İ VE İNNÂ İ L E Y H İ R A C İ U N) de. Bîr cenazen olursa, cemaatin yüz kişi veya kırk kişi kadar olmasına çalıs. O cemaat, o meyyit hakkında sahittirler. Bir kisiye yüz kişi şahitlik ederse, o şahadet red olunmaz.

Sadaka vermeğe gayret et. Sadaka Allah’ın gazabını söndürür. Kıyamette gölgelik olur. Meleklerin duasına mazhar kılar.

Hadisi serifte; Her sabah iki melek iner, biri. Ya Rab sadaka verenlere sen ikram et. Verdiği gibisini de sen ona ver. Diğeri de, Ya Rab cimrilerin elindekiler telef olsun diye dua ederler. Tabii meleklerin duaları makbuldür. Bu Hadisi şerifin ikinci sıkkı olan, Ya Rab cimrilere telef ver demek; "onlar da mallarını hayra sarf edebilsinler, onları cahillikten kurtar da sehi olsunlar diye dua ederler", diye hüsnü te’vil-de bulunanlar da vardır. Çünkü, melekler daima insanların hayrına dua ederler.

Cehennem atesinden kendini koru. Öyle ki yarım hurma vermek suretiyle olsun.

Şeyh Muhiddin burada der ki: Endülüs’te şeyhlerimizden birisi hakkında zındık diye şikâyet ettiler. Halk hep birden aleyhine kıyam ettiler. O zamanın Sultanı emir verdi. Memleketin ileri gelenlerini toplayın sorun eger, zındıklıgında müttefikan şahadet ederlerse, öldürün diye Valiye emir verdi. Vali de düsmanlarının basında gelenlerden idi. O zat, meydanı siyasete gelirken ekmekçiye uğradı, yarım ekmek aldı ve sadaka etti. Vali halka sorunca, hepsi, iyi adamdır dediler. Vali sasırdı. Hep müttefıkan bu adam hakkında zındık diyorduk hepinizin kanaati bir anda değişti. Bu, mutlaka bir emri Semavi ile oldu. Derken o zat gülmeğe basladı. Ne gülüyorsun, dediler. Hadis-i serifin sıdkına ve tecellîsine gülüyorum. Biliyorum ki bu cemaat bu sahidligin aksine mutekit idiler. Vali de aynı kanaatte idi. Hepiniz de benim aleyhimde idiniz. Ben bu ateşi görünce yarım etmek sadaka verdim. Yarım ekmek yarım hurmadan çoktur. Hepinizin ateşini yarım ekmekle söndürdüm dedi.

Sakın, Allah seni nehyettigi yerlerde görmesin. Emrettiği yerlerden de gaip etmesin, Allah’tan başkasının bilmediği amelleri yapmaya çalış. Bu amellerin gizliliği İhlasın en büyük âlâmetlerindendir.

Arafe ve Asure oruçlarına devam et. Zilhicce’nin ilk on gününde, Muharrem’in ilk on gününde ibadeti çok yap.

Eger zayıf düsüp vazifelerini yapamayacak bir hâle düsmeyeceksen Allah yolundaki savaşlarda oruç tut. Eğer baskalarının sana hizmet etmelerini istiyorsan melekleri kendine hizmet ettir.

Melekler ilim tahsil edenlere hizmet ederler. Hatta ilim tahsil etmek üzere yolunda yürüyenlerin ayakları altına kanatlarını sererler. Ögrendiklerinle âmel edince de Allah yanında sevgili ve büyüklerden olursun. Hastaları ziyaret edersen yetmis bin melek seninle beraberdir. Sana dua ederler. Günahlarının affını Allah’tan niyaz ederler. Aksam ziyaret edene sabaha kadar, sabah ziyaret etmissen aksama kadar meleklerin istiğfarı devam eder.

Her sabah ve aksam namazlarından sonra üç kerre: (EUZÜ BİLLAH-İS SEMİĞ-UL ALİ MU’MİN-EŞ ŞEYTAN-ŞR RACİM) deyip sure-i Haşr’in son üç âyetlerini oku.

Her namazın sonunda (ALLAH-ÜM ME ECİRNI MİN-EN NAR) yedi defa oku.

Akşam namazından sonra Evvabin namazı kılarsan sonunda söyle dua eyle: (Ya Rab imânımda dosdoğru olmaya, sağlığında ve ölürken de imanlı olarak ölmeye ve Mahşer’e çıkmaya muvaffakiyetler ihsan buyur) de.

Günahında ısrar etme, her günahın akabinde tövbe et. 69) Secdeyi çok yap. Yemini çok etme. Hüküm sahibi bir memur olmaya heves etme.

Eğer olmussan; öfkeli hâlinde, içinde bir sıkıntı varken, aç karnına, acele bir isin varken hüküm verme.

Kimseye “benim Mevlâm” deme. Mevlâ Allah’ındır. Dinînde, imanından istifade edeceğin kimselerle sohbet et.

“Allah aşkına” diyerek kimseden bir sey isteme. Hatta, Allah’dan “Allah askına” diyerek yalnız Cennet ve Cemal’ den baska sey isteme. Sakın “Allah aşkına” diyerek dünya isteme.

Başka birisi bir kadına talip olmussa, sen de o kadına talip olma, ama ona verilmemisse, o zaman istersin. Baskası bir mala pazarlık ederken, sen de aynı mala talip olma. Kabirler üzerine oturma. Kabre karsı namaz kılma. Bir insanın yüzüne karsı namaza durma.

Basına gelen musibetten dolayı Ölümü isteme. Belki söyle dua et: (Ya Rab, eğer yaşamak hakkımda hayırlı ise, yasat, ölüm hayırlı ise, imân ile göçür) de. Mamafih istemekle ölüm gelmez, sözler ölüm getirmez. O, degişmeyen bir karara baglıdır.

Su içerken otur da iç. Her sabah; Ya Rab, bana söven ve eza eden, beni gıybet eden ve kızdırmak için günaha girmis kullarını ben affettim. Sen şahit ol, onlara hep hakkımı helâl ettim. Dünya ve Ahirette kimsede hakkım yoktur de.